Specjaliści radzą

W tym dziale przedstawiane będą porady i propozycje związane z problemami mogącymi dotknąć młodych ludzi


Wsppółpraca nauczyciela z rodzicami, pracownikami szkoły, dyrekcją



Niebieska karta:
 
 

ROZWÓJ JĘZYKOWY DZIECKA
Podstawowym środowiskiem kształtowania myślenia i mowy dziecka jest rodzina. Rozwój tych  funkcji przebiega tu samorzutnie w związku z różnorakimi sytuacjami dnia powszedniego : ubieraniem, rozbieraniem, myciem, jedzeniem, zabawą, zajęciami domowników itp. Dziecko ma okazję pytać o wszystko na bieżąco i zwykle otrzymuje cierpliwą odpowiedź. Ma to szczególne znaczenie w tzw. wieku pytań i przekory, gdy dziecko zasypuje domowników lawiną pytań, i to pytań łańcuchowych. Tym sposobem wyzwala się mowa sytuacyjna. Czynniki uczuciowe oraz atrakcyjne zdarzenia wzbogacają i dynamizują mowę (np. nowy ubiór czy meble, większe porządki, uroczystości domowe itp.).Wynika stąd wyjątkowa i niezastąpiona rola rodziny. Ale rolę tę nie każda rodzina pełni dobrze. Częstokroć rodzice, a zwłaszcza dziadkowie, sami przyczyniają się do powstawania zaburzeń mowy przez zbytni liberalizm, a nawet naśladowanie dziecięcej wymowy(tzw. spieszczanie) lub – odwrotnie-przez nadmierny rygoryzm, przecenianie możliwości dziecka, popisywanie się nim, ustawiczne wytykanie i poprawianie błędów, które w tym czasie mieszczą się w granicach normy rozwojowej. Jeżeli dziecko zbyt długo pozostaje jedynie w kręgu rodziny, nie nawiązuje kontaktów z szerszym środowiskiem społecznym, może wykształcić się mowa zrozumiała tylko dla domowników. Ci- prawem nawyku- nie dostrzegają narastających nieprawidłowości i są potem bardzo zdziwieni gdy w przedszkolu, a czasem dopiero w szkole, dowiedzą się, że ich dziecko mówi wadliwie.
Warunkiem prawidłowego wymawiania wszystkich głosek jest m.in. sprawne działanie narządów mowy. Realizacja każdej głoski wymaga innego układu artykulacyjnego i innej pracy mięśni. Toteż narządy mowy trzeba tak ćwiczyć, jak pianiści ćwiczą sprawność palców.
Ćwiczenia narządów artykulacyjnych mają na celu wypracowanie zręcznych i celowych ruchów języka, warg i podniebienia. Dziecko musi mieć wyczucie danego ruchu i położenia  poszczególnych narządów mowy. Wiele dzieci (a nawet dorosłych) nie ma wyrobionego czucia położenia języka.
 
Przykłady ćwiczeń języka:
1.Unoszenie języka za górne zęby i cofanie go do podniebienia miękkiego.
2. Dotykanie językiem zębów trzonowych górnych i dolnych.
3. Język w przedsionku jamy ustnej, oblizywanie zębów (ruch okrężny)
4. Mlaskanie czubkiem języka. Mlaskanie środkiem języka.
5.Przyssanie języka do podniebienia przy szeroko otwartych ustach.
 
 
Przykłady ćwiczeń warg:
1.Szerokie otwieranie i zamykanie ust. Wysuwanie warg do przodu(jak przy głosce u), rozchylanie warg(jak przy samogłosce e).
2. Układanie dolnej wargi na górną i górnej na dolną.
3. Dolną wargą zasłonić dolne zęby, górną –górne zęby
4. Dmuchanie przez złączone wargi, lekko wysunięte do przodu(parskanie, cmokanie)
Dopiero po wyćwiczeniu narządów artykulacyjnych , po osiągnięciu dostatecznej sprawności ruchowej i czuciowej  mamy szansę skorygować  wymowę  dziecka.
Mówienie jest nierozłącznie związane z oddychaniem. Inny jest sposób oddychania wtedy, gdy milczymy, a inny, gdy mówimy. Podczas spoczynku oddychamy nosem: wdech i wydech są niemal zrównoważone co do długości trwania. Natomiast w czasie mówienia oddychamy przede wszystkim ustami: wdech jest szybki i krótki, wydech długi, powolny. Mówiąc nabieramy tyle powietrza, ile potrzeba do wypowiedzenia wyrazu czy zdania. Ćwiczenia oddechowe mają na celu pogłębienie oddechu, rozruszanie przepony, wydłużenie fazy wydechowej.
Przykłady ćwiczeń oddechowych:
  1. Puszczanie baniek mydlanych
  2. Zdmuchiwanie kawałka papieru z gładkiej lub chropowatej powierzchni
  3. Dmuchanie na zawieszone na nitce krążki  lub kulki waty
  4. Wypuszczanie powietrza z  balonika, piłki (długie ssssssss)
  5. Odtajanie zamarzniętej szyby- chuchanie na ręce bo zmarzły
 
 
  Przykłady ćwiczeń na rozruszanie przepony:
 
Naśladowanie śmiechu różnych ludzi:
- staruszki: he , he, he
- kobiety: ha, ha, ha
- mężczyzny: ho, ho, ho
- dziewczynki: hi, hi, hi
- chłopca: ha, ha, h
Mowa dziecka wpływa na jego psychiczne i społeczne funkcjonowanie w grupie dziecięcej, na gotowość i dojrzałość szkolną, na sukcesy w nauce czytania i pisania. Jakość mówienia dziecka wpływa na jego samoocenę, sposób wyrażania własnych uczuć oraz odbierania ich ze strony innych. Rodzic musi świadomie i systematycznie obserwować dziecko. Powinien zawsze starannie i zrozumiale mówić do dziecka. Należy często żartować z dzieckiem, uczyć je wyliczanek , prostych piosenek. Szanujmy indywidualność dziecka i uczmy je samodzielności w każdej dziedzinie życia.


 

JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE?
 
  1. Bardzo ważne jest pozytywne nastawienie, nie mów „muszę”, lecz, „chcę”, „potrafię”. Twój styl myślenia ma ogromny wpływ na twoje działanie!
  2. Ucz się systematycznie, rozłóż zadania w czasie np. zamiast uczyć się jednorazowo 5 godzin, ucz się codziennie przez pięć dni po1 godzinie. 
  3. Nauce sprzyja właściwe odżywianie się – tak jak ciało, twój mózg potrzebuje odpowiednich składników odżywczych. Jedz zdrowo, m.in. pełnoziarniste produkty np. ciemne pieczywo, warzywa, ryby, orzechy, groch, jajka, chude mięso, nabiał, owoce i pij dużo wody. Produkty bogate w magnez, chrom, cynk itd. Ważne, żeby jeść regularnie, lepiej mniejsze porcje, a częściej, np. 5 x dziennie. Jak mówi przysłowie:        „w zdrowym ciele, zdrowy duch”.
  4. Pamiętaj też o odpowiedniej ilości snu, stosownie do twojego wieku. 
  5. Staraj się odrabiać lekcje w godzinach najbardziej korzystnych dla biologicznego rytmu twojego organizmu. Pamiętając, iż między godz. 8.00, a 12.00; szczyt wydajności ok. 10.00 rano albo między godz. 18.00, a 20.00; szczyt wydajności godz. 20.00.
  6. Dotleniaj organizm przebywając na świeżym powietrzu, uprawiaj ćwiczenia fizyczne np. jeżdżąc na rowerze, pływając. Bądź w ruchu, ćwicz 2-3 razy w tygodniu, chociaż po 30 minut.
  7. Właściwie przygotuj miejsce do nauki:
    - uprzedź pozostałych domowników, że będziesz się uczyć i prosisz, aby w tym czasie tobie nie przeszkadzali. Ogranicz także inne bodźce, np. wyłącz telewizor, komputer czy radio;
    - przewietrz pomieszczenie, w którym będziesz się uczyć, stwórz warunki, aby nie było ci zbyt zimno, ani zbyt gorąco,
    - usuń z biurka zbędne przedmioty, które będą cię niepotrzebnie rozpraszały, zostaw tylko to, co potrzebujesz,
    - usiądź wygodnie i bezpiecznie: plecy oprzyj o poręcz krzesła (dostosowanego do fizjologicznego wygięcia kręgosłupa), ręce (zgięte w stawach łokciowych) oprzyj na bacie, nogi oprzyj o podłogę (zgięte w kolanach pod kątem prostym).
    - pamiętaj o właściwym oświetleniu, jego intensywności i kierunku padania (z przodu, lewej strony).
  8. Czytaj ze zrozumieniem. Po przeczytaniu fragmentu, powtórz sobie (w myślach lub na głos), co przeczytałeś. Postaraj się zapamiętać np. nazwy miejscowości, imiona bohaterów itd. Czytając książkę trzymaj w odległości ok. 30 cm od oczu.
  9. Przeplataj przedmioty. Istotna jest kolejność uczenia się. Trudne przeplataj z łatwymi, ścisłe z humanistycznymi. 
  10. Rób sobie przerwy w nauce. Po ok. 45 min. Zrób sobie ok.10 min. przerwy. Ten krótki odpoczynek przeznacz np. na: ćwiczenia fizyczne czy oddechowe – regularne, spokojne, głębokie oddechy. (dotlenisz mózg). Wzrok odpoczywa patrząc na zieleń. Możesz, więc wyjrzeć przez okno i skupić wzrok na zielonym krajobrazie. Pamiętaj, że nie odpoczniesz zasiadając przed monitorem.
  11. Ucz się systematycznie, rozkładaj w czasie zadania, które masz do wykonania.
  12. Jeśli dostrzeżesz u siebie objawy przemęczenia umysłowego: apatia, zmiany nastroju, roztargnienie, zwiększenie pobudliwości ruchowej, bezsenność, męczliwość itd. Skorzystaj z pomocy specjalisty.
  


NA  PŁASKO
 
ZDANIEM LEKARZY LICZBA DZIECI Z WADAMI STÓP  WCIĄŻ ROŚNIE. DLACZEGO? BO RODZICE CZĘSTO NIE WIEDZĄ, CZY STOPA ICH POCIECHY ROZWIJA SIĘ PRAWIDŁOWO I NIE UMIEJĄ ROZPOZNAĆ,ŻE DZIEJE SIĘ Z NIĄ COŚ ZŁEGO.
 
 
Podczas stania i chodzenia prawidłowo zbudowana stopa nie przylega w całości do podłoża. Jej wewnętrzna krawędź tworzy rodzaj sklepienia. Prawidłowe wysklepienie jest możliwe dzięki pracy mięśni i więzadeł. Jeżeli są one niewydolne, sklepienie obniża się i stopa staje się płaska, co skutkuje nadwyrężeniem mięśni oraz więzadeł łączących kości, które naciskają na stawy. W efekcie może dojść do zwyrodnień, bolesnych zniekształceń i odcisków.
Prawidłowe podparcie stóp jest ważne w każdym okresie życia, najbardziej jednak w pierwszych latach rozwoju dziecka.
 
ŚLADY NA PIASKU
 
Stopa człowieka, do chwili jego przyjścia na świat do osiągnięcia dojrzałości, cały czas zmienia swój kształt. Najlepiej widać to na śladach, jakie zostawiamy na plażowym piasku. Ślad, jaki zostawia stopa  dziecka, nie przypomina śladu stopy jego rodziców. Ślady dorosłych są wydrążone, a stopa małego dziecka pozostawia w piasku równe dołeczki.
Nie ma powodu do niepokoju, gdy płaskostopie występuje u dziecka do 3- 4.roku życia, wtedy mięśnie stóp są jeszcze słabe i nie potrafią dżwigać ciężaru całego ciała. Płaskostopie jest traktowane jako fizjologiczna norma do 4. roku życia., jeśli jednak u 4- latka  lub starszego dziecka stopy nadal wydają się płaskie, można wykonać domowy test. Wystarczy poprosić dziecko, by stanęło mokrymi stopami na posadzce w łazience. Niepokój powinny wzbudzić odbite ślady całych stóp, wraz z ich wewnętrzną krawędzią,, przypominające bardziej cyfrę „0” niż literę „C”.
 
UWAGA NA ŚPIOCHY
 
W większości przypadków płaskostopie początkowo nie powoduje dolegliwości, choć niektóre dzieci uskarżają się na ból nóg. Z czasem wada daje się we znaki, a nieleczona może stać się prawdziwym utrapieniem w życiu dorosłym. Skutkiem płaskostopia są bóle kręgosłupa i nóg, zaburzenia krążenia limfy. Porada lekarza jest niezbędna, gdy dziecko ma 3- 4 lata i płaskie stopy, narzeka na ból kolan, stóp, szura nogami, utyka.
 
 
LECZENIE POPRZEZ ĆWICZENIA.
 
Jedyną skuteczną metodą „walki” z płaskostopiem jest regularna gimnastyka, która wzmocni mięśnie, więzadła i korzystnie wpłynie na kształt stóp. Choć nie daje stuprocentowej gwarancji,że wada minie, to jest duża szansa, że regularne ćwiczenia „wyleczą” płaskostopie.
 
KORZYSTNE DLA STÓP:
 
-dobrze dobrane buty
-chodzenie dziecka dopiero, gdy będzie na to gotowe
-zachęcanie dziecka do aktywności ruchowej
-łaskotanie, głaskanie, łagodne masowanie stóp
 
NIEKORZYSTNE DLA STÓP:
-przyspieszanie nauki chodzenia
 
-krępowanie nóg zbyt małymi śpiochami
-nadwaga
-narażanie dziecka na zbyt długie stanie w bezruchu
 
PRZYKŁADOWE ĆWICZENIA:
 
 
1.CHODZENIE BOSO PO TRAWIE
 
 
2.CHWYTANIE STOPAMI PIŁECZKI, CHUSTECZKI
 
 
3.ZWIJANIE STOPĄ RĘCZNIKA
 
 
4.CHODZENIE NA PALCACH, ZEWNĘTRZNYCH KRAWĘDZIACH STÓP
 
 
5.TURLANIE STOPAMI PIŁKI W DÓŁ PO ŚCIANIE W PZYCJI SIEDZĄCEJ
 
 
Opracowała Monika Margol
 
 


CZYSTOŚĆ
W bieżącym roku szkolnym odbyła się po raz pierwszy ogólnopolska akcja „Czysty, wesoły chodzę do szkoły”. Spotkała się ona u nas z dużym zainteresowaniem ze strony uczniów i nauczycieli. Dzieci chętnie wzięły w niej udział tworząc artystyczne prace plastyczne czy układając wierszyki.
Przestrzeganie zasad higieny powinno byś wpajane dzieciom od najmłodszych lat, jak mówi przysłowie:, „czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci”. Najlepiej, gdy my – dorośli będziemy dla naszych pociech przykładem, gdyż dziecko uczy się naśladując.
„Jak Cię widzą, tak Cię piszą” – stwierdzenie wyjątkowo ważne w wieku gimnazjalnym, kiedy młodzi ludzie liczą się z oceną innych osób, szczególnie, kiedy są to rówieśnicy. Zaniedbany wygląd, np. brudne paznokcie, szyja czy odzież nie pozostaną niezauważone. Mogą wpłynąć na podejmowanie, czy podtrzymywanie relacji ze strony kolegów i koleżanek. Wpływa to też na samopoczucie i stan zdrowia młodego człowieka. Dlatego drogi rodzicu bądź drogowskazem dla swojego dziecka w utrzymywaniu zasad higieny osobistej. Dopilnuj, aby Twoje dziecko:
- szczotkowało dokładnie zęby pastą z fluorem 2-3 razy dziennie, przez ok. 2 minuty, najlepiej po każdym posiłku, szczególnie, gdy jadło produkty spożywcze zawierające cukier;
- regularnie odwiedzało gabinet stomatologa,
- pamiętało o myciu rąk przed posiłkami oraz po skorzystaniu z toalety;
- miało krótko obcięte i czyste paznokcie, Chodzi tu nie tylko o estetyczny wygląd, ale też o bezpieczeństwo dzieci, które długimi paznokciami mogą sobie wyrządzić krzywdę, np. bawiąc się podczas przerwy czy ćwicząc na lekcji w-f;
- nosiło czyste i schludne ubranie oraz zmieniało codziennie bieliznę osobistą;
- miało nawyk codziennego mycia się, w efekcie, którego nie tylko zostaje oczyszczona skóra, lecz także wpływa ono pozytywnie na układ nerwowy, krwionośny oraz zapewnia dobry sen.
- myło włosy i skórę głowy, częstość jest sprawą indywidualną, są osoby, które widzą taką potrzebę codzienne, co 2-3 dni, bądź raz w tygodniu;
-posiadało przy sobie chusteczki higieniczne, szczególnie, gdy ma katar.
 
Czasami najprostsze rzeczy są najważniejsze.

 


STAWY W EKSTEMALNYCH SYTUACJACH
 
 
TO DZIEKI STAWOM MOŻEMY SIĘ RUSZAĆ. CHODZENIE I PŁYWANIE, JAZDA  NA ROWERZE, POCHYLANIE I PROSTOWANIE ORAZ WYKONANIE  SETEK  INNYCH CZYNNOŚCI  NIE BYŁOBY  MOŻLIWE  BEZ  TEGO SKOMPLIKOWANEGO SYSTEMU POŁĄCZEŃ POMIĘDZY KOŚĆMI. ZDROWE STAWY TO NIEZBĘDNY WARUNEK ZACHOWANIA  PEŁNEJ SPRAWNOŚCI  FIZYCZNEJ.
 
Nie zauważamy ich istnienia. Dopiero, gdy coś zaczyna nam doskwierać, zdajemy sobie sprawę, jak bardzo czułym są instrumentem.
Warto o nie zadbać, bo często nawet błahe z pozoru urazy, choćby takie jak stłuczenie kolana, mogą stać się przyczyną poważniejszych komplikacji. Może to być np. pourazowy stan zapalny. Objawia się silnym bólem, obrzękiem, zaczerwienieniem.
Nie należy go lekceważyć, bo w wyniku zaniedbanego zapalenia może dojść do ograniczenia ruchomości stawu, a tym samym, jeśli rzecz dotyczy kolana -trudności w poruszaniu się. Potem już pozostanie nam usztywnienie, leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Każdy uraz stawu, jeśli towarzyszy mu utrzymujący się przez kilka dni ból, warto skonsultować z lekarzem.
 
 
SKRĘCENIA
 
Żeby do tego doszło, wystarczy nawet niefortunne stąpnięcie  na nierównej drodze. Upadek z podwinięciem nogi może spowodować rozciągnięcie lub naderwanie torebki stawowej i łączących kości wiązadeł. Nagły ból i obrzęk, siniak lub krwiak w okolicy stawu powodują, że skręcenia nie można przeoczyć. Jeśli do tego dojdzie, jak najszybciej zabezpiecz chore miejsce, owijając bandażem elastycznym.
 
ZWICHNIĘCIA
 
Skutkami poważniejszych urazów są zwichnięcia. Najczęściej  dochodzi do nich, gdy wypadkowi towarzyszy silne szarpnięcie lub skręcenie. W takiej sytuacji następuje nie tylko rozerwanie torebki stawowej i wiązadeł, ale także przemieszczenie sąsiadujących  kości wyparcie ich z naturalnej pozycji, jaką dotychczas zajmowały. Zwichnięć w żadnym wypadku nie należy bagatelizować. Najczęstsze objawy to ból, który się nasila przy próbach ruchu, zniekształcenie i obrzęk wokół stawu i siniaki.
 
LEPIEJ ZAPOBIEGAĆ
 
Aby zmniejszyć ryzyko urazów stawów powinniśmy nosić wygodne buty, zapewniające stawom stabilność i komfort chodzenia. Na wycieczki w góry koniecznie trzeba założyć sportowe buty, najlepiej z cholewką zakrywającą kostkę. Przed wyjazdem na narty  zadbajmy o ogólną kondycję i wzmocnijmy mięśnie nóg. Przed każdą doraźną ciężką pracą  fizyczną zróbmy rozgrzewkę, taką jak przed wysiłkiem związanym ze sportem.
 
 
Opracowała: Monika Margol
 


SZLIFUJ UMIEJĘTNOŚCI
 
 
MAŁO  KTO Z DOROSŁYCH  PAMIĘTA , ILE FRAJDY  DAJE  SZUSOWANIE  NA  LODZIE I JAK  WSPANIALE  WZMACNIA  ORGANIZM. O WIELE LEPIEJ NIŻ SKRYWANIE SIĘ PRZED MROZEM W DOMU.
 
 
Przed czterema tysiącami lat służyły tylko jako środek transportu. W Polsce zagościły na początku XX wieku. I choć od tego czasu minęło ponad sto lat ,umiejętnością jazdy na łyżwach może się poszczycić mniej niż połowa Polaków. A szkoda, bo ten sport ma wiele zalet : dodaje pewności siebie, uczy gracji, płynności ruchów, poprawia samoocenę, odchudza! W ciągu godziny ślizgania traci się od 500 do 800 kalorii.
 
SPOSÓB NA „ NIEŚMIAŁKÓW”
 
Łyżwiarstwo wymaga koordynacji ruchów, ale też bardzo tę koordynację poprawia. Wyprawa z dzieckiem na lodowisko ma długofalowe skutki , niż byśmy podejrzewali. Kiedy mózg uczy się nowych czynności , musi zapanować nad ruchem rąk i nóg, a jednocześnie pracuje nad utrzymaniem równowagi , to cały czas powstają w nim nowe połączenia nerwowe . Im częściej kora mózgu jest pobudzana do intensywnej pracy, tym aktywniej reaguje cały umysł. Dzięki temu dzieci uczą się potem łatwiej i mają mniej kłopotów z koncentracją. Ich umysł staje się bardziej chłonny na wiedzę ( ta sama zasada dotyczy dorosłych). Poza tym zyskują w gronie rówieśników , gdyż mogą pochwalić się nową umiejętnością. U maluchów jazda na lodzie jest sposobem na nieśmiałość. To nie jest lekcja wf, kiedy wszyscy ćwiczą na ocenę. Na lodowisku dziecko ćwiczy samo dla siebie.
 
W FORMIE.
 
Ponad połowa Polaków ma zbyt wysokie ciśnienie , niektórzy nawet nie zdają sobie z tego sprawy.
Jeśli chcesz w przyszłości uniknąć tzw. „wieńcówki” - daj się wyciągnąć na łyżwy . Wysiłek fizyczny utrzymuje w dobrej formie naczynia krwionośne i serce, pomaga zachować właściwą wagę ciała, a to reguluje krążenie. Ruch może też rozładować stres,  stabilizuje ciśnienie krwi. Dzieje się tak dlatego, że w trakcie wysiłku fizycznego rozszerzają się naczynia krwionośne. Jeśli ktoś jest zestresowany , jego tętnice pod wpływem hormonów stresu ( adrenaliny i noradrenaliny) są ściśnięte i zwężone. Zwiększa się też częstotliwość , z jaką kurczy się serce.
W efekcie ciśnienie ostro skacze w górę. Potrzeba sporo czasu , by wróciło do normy. Jeśli stres powtarza się często ,rozbujane ciśnienie uszkadza naczynia krwionośne  oraz serce i pozostaje już za wysokie.
Główna zasada kondycji twego organizmu jest taka , że każdą godzinę wysiłku umysłowego powinien człowiek zrównoważyć 10 minutami relaksu. A to oznacza , że po 8 godzinach pracy ciało domaga się 80 minut wypoczynku. Jeśli spędzisz je na świeżym powietrzu , tym lepiej dla ciebie. Pobyt na ślizgawce jest też świetnym sposobem na wzmocnienie odporności .Szybsze krążenie krwi to więcej pomocniczych  limfocytów T, które sprawniej docierają do wszystkich komórek , a ich głównym zadaniem jest walka a wirusami i bakteriami.
 
Opracowała : Monika Margol

 



10 PROSTYCH SPOSOBÓW, BY  WZMOCNIĆ ODPORNOŚĆ.
 
Od tego, co jesz, po miejsce, w którym śpisz- nawet niewielkie zmiany w stylu życia pomogą odbudować system obronny. Wystarczająco silny, a zarazem przewidujący i mądry, który uchroni cię przed chorobami.
 
Gdyby ktoś cię zapytał, jaki powinien być twój system odpornościowy, pewnie odpowiedziałbyś: mocny jak maszyna obronna. Bądź ostrożny w swoich życzeniach. Tak naprawdę nie chodzi o to, by był on niezwykle silny, ale zdecydowanie elastyczny- potrafiący szybko i właściwie reagować na zagrożenia.
 
1.BĄDŻ Z LUDŻMI.
 
System immunologiczny lubi, gdy spędzasz czas z innymi ludźmi. Miłość, przyjaźń, udane relacje międzyludzkie działają zdrowotnie.
 
2.SŁUCHAJ BEETHOVENA  ALBO  BRITNEY
 
Słuchanie muzyki może znacznie podnieść odporność, ale tylko wtedy, gdy jest to muzyka, którą kochasz, która koi twoja duszę. Słuchanie utworów, wywołujących z przyjemnością gęsią skórkę, stymuluje te same partie w mózgu, które uaktywniają się podczas jedzenia, czyli odpowiedzialne za dobre samopoczucie.
 
3.SZUKAJ JASNYCH STRON.
 
System immunologiczny reaguje na nasze myśli i uczucia, dlatego zawsze staraj się myśleć pozytywnie. Nie do dziś wiadomo, że optymiści żyją dłużej.
 
4.JEDZ WŁAŚCIWIE.
 
Każdy rodzaj dietetycznego zaniedbania może prowadzić do częstszych i dłużej trwających chorób. Jeśli się głodzisz ciało myśli, że jest oblężone i zaczyna produkować hormony stresu. Rano jedz więcej węglowodanów, a wieczorem białek. Zajadaj się warzywami, owocami.
 
5.UNIKAJ HAŁASU.
 
Nadmiar decybeli uszkadza nie tylko słuch. Każdy nie chciany, natrętny  dźwięk może spowodować napięcie mięśni, zaburzyć trawienie, przyspieszyć bicie serca i sprawić, że zwężą się naczynia krwionośne. Jeszcze gorsze są niepożądane, na które nie mamy wpływu, np. alarmy samochodowe czy szczekanie psa sąsiadów  Postaraj się przejąć kontrolę nad dźwiękami i hałasami w  swoim otoczeniu.
 
6.RUSZAJ SIĘ.
 
Regularne ćwiczenia działają stymulująco na układ odpornościowy, wzmacniają bowiem system sercowo-naczyniowy,  poprawiają nastrój i redukują stres. Ale nie ćwicz tak, jakbyś miał wziąć udział w najbliższej olimpiadzie, bo może to przynieść odwrotny skutek.
 
7.ĆWICZ MÓZG.
 
Każda aktywność umysłowa, która angażuje jedną, bądź łączy kilka funkcji tj. planowaniem, inicjatywą, pamięcią, myśleniem abstrakcyjnym przynosi pożytek odporności.
 
8.GŁOŚNO SIĘ ŚMIEJ.
 
Podczas gdy negatywne emocje potrafią zaszkodzić zdrowiu, śmiech przeciwnie- wpływa nań bardzo pozytywnie. Śmiech podnosi we krwi poziom walczących z infekcjami antyciał i zwiększa aktywność, które wyszukują i niszczą komórki rakowe oraz te zaatakowane przez wirusy. Nawet oczekiwanie na przyjemne czy zabawne wydarzenie może poprawić humor i tym samym odporność. Śmiech usprawnia  krążenie, stymuluje trawienie, obniża ciśnienie krwi, redukuje napięcie mięśni. Jest lekarstwem na wiele dolegliwości.
 
9.NAUCZ SIĘ RELAKSOWAĆ.
 
Stres zwiększa produkcję kortyzolu i adrenaliny- hormonów, które obniżają odporność. Każdy ze znanych ci i praktykowanych regularnie metod rozładowywania napięcia( aerobik, joga, stretching, medytacja) pomoże ci zablokować wydzielanie hormonów stresu i podnieść odporność.
 
10.ŚPIJ W CIEMNOŚCIACH.
 
Kiedy jest naprawdę ciemno, organizm produkuje melatoninę- hormon pomagający zapobiegać niektórym chorobom. Mała ilość snu lub palenie światła w nocy obniża jego produkcję i podnosi poziom estrogenu, zwiększając m.in. ryzyko raka piersi. Nawet  minimalne źródło światła, jak elektryczny budzik obok głowy, wystarczy, by hamować wydzielanie melatoniny.
 
 
STARA  LUDOWA  MĄDROŚĆ MÓWI, ŻE JEŚLI W ŻYCIU CODZIENNYM ZAJMUJESZ SIĘ DROBNYMI, SPRAWIAJACYMI CI PRZYJEMNOŚĆ CZYNNOŚCIAMI, JESTEŚ ZDROWSZY!!!
 
Opracowała: mgr reh. ruchowej Monika Margol

 


LECZNICZA MOC BASENU
 
Pływanie jest nie tylko przyjemne. Wzmacnia organizm i reguluje jego procesy. Systematycznie odwiedzany pomaga dzieciom lepiej się rozwijać.
Pływak najpierw robi krótki wdech, później na chwilę wstrzymuje powietrze i w końcu wypycha je, pokonując opór wody ,co czyni samo oddychanie dobrym ćwiczeniem. Oddychając w ten sposób, poprawiamy kondycję mięśni klatki piersiowej.
W czasie pływania do serca wpompowywana jest większa ilość krwi. W rezultacie serce ma większą wydolność, poprawia się nam kondycja i jesteśmy w stanie pokonać dystans.
W trakcie pływania pracują wszystkie grupy mięśni i większość stawów. Ryzyko urazów jest minimalne, a wykonane ćwiczenia zaprocentują w przyszłości lepszym zdrowiem. W końcu każdy przyzna, że kąpiel i pływanie relaksują i poprawiają humor.
Rozlużnienie, delikatny dotyk wody ,kołysanie działają odprężająco i orzeźwiająco.
 
 
TRZEBA PAMIETAĆ, ŻE PŁYWAJAC, DOTLENIAMY CAŁY ORGANIZM
 
Pływalnia zalecana jest osobom cierpiącym na schorzenia układu naczyniowego, nerwowego, kostnego. W leczeniu nadwagi i otyłości  zajęcia na basenie są nie do przecenienia. Ćwiczenia w wodzie mniej obciążają stawy niż aerobik.
Warto pamiętać, że regularne pływanie jest najlepszym sposobem na poprawienie kondycji i tym samym ... przedłuż życie.
 
KILKA  RAD:
 
-ZAWSZE KORZYSTAJ Z PRYSZNICA PRZED KĄPIELĄ I PO NIEJ
-NIGDY NIE WSKAKUJ DO WODY BEZ WCZESNIEJSZEGO KONTAKTU Z CHLODNA BASENOWĄ WODA
-ZAWSZE CHODŻ W KLAPKACH W HALI BASENU
-STOSUJ KREMY ,MAŚCI PRZECIW GRZYBICY
 
 
Opracowała mgr reh. ruchowej  Monika Margol
 


POCHWAŁA
Nie reaguj uwagą jedynie na niepożądane zachowania dziecka. Wzmacniaj w nim dobre zachowania przez ich zauważanie i POCHWAŁĘ.
Dzieci często mówią o tym, że dorośli np. rodzice widzą to, co jest złe czy niewłaściwe. Natomiast nie zwracają uwagi, gdy dziecko zachowa się prawidłowo, poprawnie itd. Należy także doceniać wysiłek dziecka, jego zaangażowanie, a nie tylko końcowy efekt. Liczą się też jego chęci i starania.
Chwalenie i nagradzanie tworzy u niego nowe zachowania. Dlatego zapamiętaj:
Wszystkie dzieci, nie tylko te z trudnościami w zachowaniu, należy chwalić jak najczęściej w ciągu dnia. Jeśli wydaje się nam, że nie ma, za co pochwalić, to należy stworzyć okazję do tego, np. poprosić o podanie jakieś rzeczy.
Dobra pochwała jest:
 

  • PRAWDZIWA – czyli sam w nią wierzę
  • POWTARZALNA – przez innych
  • POZYTYWNA – czyli nie ma w niej negatywów
  • PRZEKONYWALNA – czyli chwalony w nią uwierzy
  • POCHWALNA – czyli bez wychowywania
  • POLUKROWANA – czyli bez krytykowania
  • POWAŻNA – czyli beż żartu i ironii
  • POKAZUJĄCA – co konkretnie się nam spodobało
Technika wzmacniania zachowań przez rozrzedzone pochwały
         Warto pamiętać o dwóch zasadach dotyczących chwalenia:
  1. Jeśli uczymy dziecko nowego zachowania musimy chwalić je za każdym razem, gdy to zachowanie się pojawia.
  2. W momencie, gdy dane zachowanie już się utrwali warto dbać, aby nie zniknęło. Dlatego należy chwalić je od czasu do czasu.
 
WAŻNE!: pochwały dodają dziecku wiary we własne możliwości, pomagają lepiej radzić sobie z problemami, dają poczucie bezpieczeństwa.

Pochwała opisowa

Wybieramy konkret zamiast ogółu:

Zamiast: „ślicznie wyglądasz”, powiedz konkretnie: „nowe brązowe buty – świetny wybór”
Zamień ogólnik: „cudowny rysunek”, na „ cała kartka zarysowana – są trzy drzewa, żółte słońce, mały domek”
 
Unikajmy przysłówków i przymiotników, bo są oceną, którą można podważyć, np. „ładnie pracowałeś na lekcji”.
Dziecku trudno jest zrozumieć, które zachowanie kryje się pod ładnie. To jest subiektywne określenie, może ono uważać inaczej, np., gdy patrzyło przez okno, rozpraszało się.
 
Ustalmy cel pochwały, czyli jakie zachowanie chcę, by częściej się powtarzało. Ważne jest, aby dziecko wiedziało, jakie zachowanie jest chwalone przez dorosłego.

Opis tego, co widzę + nazwa cechy + nazwanie uczuć.

  1. Cała notatka w zeszycie, zapisana praca domowa – jesteś obowiązkowy
  2. Zmienione buty – pamiętasz o zasadach
 
 
PUŁAPKI SZTUKI CHWALENIA
 
PUŁAPKA nr 1 – zakazane słowa
 
  • Tym razem dobrze Ci poszło
  • W końcu ten zeszyt wygląda schludnie
  • Dzisiaj udało Ci się nie spóźnić na lekcję
  • Posprzątałeś prawie tak dobrze jak ja
  • Nareszcie wziąłeś się do pracy!
  • Całkiem nieźle to wykonałeś
  • Widzisz, postarałeś się i to zadanie wyszło Ci prawie dobrze
  • O! Jakie postępy poczyniłeś?!
 
 
PUŁAPKA nr 2 – ukryta krytyka
 
  • Zdążyłeś zjeść obiad, ale jak zwykle nie umyłeś rąk
  • Świetnie napisałeś wypracowanie, ale zobacz, ile jest w nim błędów
PUŁAPKA nr 4 – aluzja i ironia w pochwale
 
O! Jak świetnie Ci idzie, nie jesteś taki głupi?!!!
 
Dzieci często słyszące negatywne komunikaty dotyczące swojego zachowania, są bardzo wrażliwe na swoim punkcie. Tego rodzaju uwaga może zostać odebrana, jako krytyka, doprowadzając do wybuchu.
 
PUŁAPKA nr 3 – jawna krytyka
 
Komunikat w tej formie informuje o tym, co zostało zrobione źle, lub, co nie zostało zrobione:
- nie spóźniłeś się na obiad
- nie pobiłeś się z kolegą
- nie zapomniałeś o urodzinach brata
 
BY POCHWAŁA BYŁA ODEBRANA POZYTYWNIE MUSI WSKAZYWAĆ NA POZYTYWY !!!



ZDROWIE TWOJEGO DZIECKA
 
 
SPORT TO ZDROWIE
 
Jak powszechnie wiadomo w zdrowym ciele zdrowy duch. Psychomotoryka, która łączy psychikę z cielesnością, tworzy się dzięki naszym doświadczeniom zmysłowym i ruchowym jeszcze przed narodzinami. Jej rozwój jest procesem nigdy niekończącym się, gdyż ulega zmianom w zależności od sposobu postępowania i etapów życia każdego z nas. Ruch jest bodźcem, bez którego zwłaszcza rozwój aparatu ruchu nie będzie przebiegał prawidłowo. Zdrowo rozwijający się młody człowiek posiada wiele cech motorycznych. Nadruchliwość ,obszerność ruchów, tzw. ”głód” ruchu są charakterystyczne dla pierwszej dekady życia. Począwszy od 11. roku życia zaczyna kształtować się chęć współzawodnictwa ,rozwijają się zainteresowania sportowe, nastolatek odnosi radość z sukcesów sportowych.
 
PAMIĘTAJMY O TYM, ŻE LEPIEJ SPOŻYTKOWAĆ NADMIAR ENERGII DZIECKA NA SPORT NIŻ MIAŁOBY ONO WYŁADOWYWAĆ SIĘ W INNY, NIEPOŻĄDANY SPOSÓB.
 
Starajmy się ,jako rodzice ,wspierać pociechy i odpowiednio zachęcać je do aktywności fizycznej.
Dzieci uprawiające sport uczą się pokonywania przeszkód w postaci własnego zmęczenia,bólu. Daje im satysfakcję podejmowanie ryzyka – w postaci niepewnego wyniku zawodów. Doświadczają  sytuacji walki, rywalizacji ,dążenia do pokonywania przeszkód. Nie bez znaczenia jest fakt poznawania nowych kolegów, kształtowania poczucia więzi i przyjaźni. Duże znaczenie  w rozwoju zachowań społecznych mają sporty zespołowe. Jest to okazja do obcowania z innymi dziećmi, uczenia się współpracy w zdobywaniu celu. Zachęćmy naszą młodzież do uprawiania sportów grupowych tj. koszykówka, siatkówka, piłka nożna.
 
WF-OBOWIĄZKOWY
                  
Podstawową dawkę ćwiczeń fizycznych zaspokajającą bezwzględnie minimum stanowią lekcje
WF-u. Przy tej okazji warto wspomnieć o pladze zwolnień z wf-u. Część młodzieży niechętnie uczęszcza na zajęcia ,próbując symulować chorobę ,by tylko opuścić zajęcia. Zwolnienie ma być ostatecznością i powinno być wydawane w przypadku wyraźnych wskazań medycznych.
Właściwie liczba chorób ,w których sport jest zakazany jest nieduża. Pamiętajmy, że już tydzień po zwykłej, niepowikłanej infekcji dróg oddechowych możemy zachęcać dziecko do powrotu do aktywności ruchowej. Niechęć do uczestnictwa w zajęciach wf-u często podyktowana jest wstydem przed  pokazaniem publicznie swego ciała. W dobie lansowanej mody na szczupłą sylwetkę lepiej zbudowane dziewczynki mogą symulować chorobę. Z dzieckiem trzeba rozmawiać!!! A gdy to nie pomaga szukajmy porady psychologa. Dziedzin sportowych jest bez liku i to, jaki sport wybierzemy dla dziecka nie pozostanie bez wpływu na wspomniany wcześniej  rozwój psychomotoryczny. Dzieci mające problemy osobowościowe lub neurotyczne często przeżywają
bezsilności, bezradności  w trudnych sytuacjach .Rezultatem jest częste przeżywanie złości, agresji, lęku, niepokoju. Dla takich osób uprawianie sportu daje okazję do „skontaktowania się” ze swoją agresją, która staje się motorem działania, a nie czynnikiem destrukcyjnym. Sport u osób z deficytami intelektualnymi jest nieocenionym zabiegiem rehabilitacyjnym.
 
DZIECI UPRAWIAJĄCE SPORT UCZĄ SIĘ POKONYWANIA PRZESZKÓD
 
Opracowała :mgr reh. ruchowej Monika Margol
 

 

WŁAŚCIWY SPOSÓB ODŻYWIANIA SIĘ.
 
 
Postawa ciała zależy bezpośrednio od jego wagi. Duży brzuch to nie tylko defekt urody,ale również zaburzenie równowagi konstrukcji ciała i nadmierne obciążenie dla dźwigającego go kręgosłupa poprzez wypchnięcie zbyt daleko do przodu środka ciężkości ciała. Nadwaga powoduje ponadto przesunięcie przepony wysoko w górę ,co utrudnia pracę serca i płuc. Nadwaga powoduje obciążenie w obrębie stawów kolanowych i biodrowych, w okolicy drobnych stawów kręgosłupa. Podobne zmiany mogą występować u ludzi szczupłych, odżywiających się co prawda skromnie, ale za to nieprawidłowo. Ważna jest nie tylko ilość, ale jakość. Należy ograniczyć spożywanie mięsa wieprzowego i wędlin w skład których wchodzi tłuszcz wieprzowy, ponieważ zawierają one prawdopodobnie substancję działającą szkodliwie na chrząstkę stawową. W przypadku dolegliwości stawowych powinno się zatem zastanowić nad swoją dietą.                       
 
 
ŚWIADOMOŚĆ I DZIAŁANIE                                                                                                        
 
Aby utrzymać prawidłową masę ciała, należy racjonalnie się odżywiać i dużo ruszać. Zadbać o prawidłowy bilans energetyczny. Musimy dostarczać organizmowi tyle kalorii, ile może on na bieżąco wykorzystać. Definicja otyłości jest prosta, ale jej leczenie bardzo trudne. Warto wiedzieć, że odchudzanie wymaga czasu. Im dłużej trwa uzyskiwanie prawidłowej wagi ,tym lepiej dla naszego zdrowia. Unikniemy wówczas efektu jo-jo.                                                                                                                    
 
ZAPOMNIJ O WYNISZCZAJĄCYCH GŁODÓWKACH I WSZYSTKICH DIETACH CUD.
 
NAJPROSTSZA DIETA OPIERA SIĘ NA ZASADZIE:
WCZORAJSZY POSIŁEK PODZIEL DZIŚ NA PÓŁ.
 
W ten sposób organizm najłatwiej przyzwyczaja się do mniejszych porcji.
 
Aby wygrać walkę z otyłością ,nie wystarczy znajomość kaloryczności wszelkich produktów. Najważniejsza jest zmiana stylu życia, przekonań i stosunku do jedzenia. Potrzebna jest wytrwałość, cierpliwość, świadomość, że uzyskanie prawidłowej wagi jest procesem długotrwałym i pełnym przeszkód.
 
Sens walki z otyłością powinien być wówczas, kiedy myślisz o sobie, swoim zdrowiu, poprawie samopoczucia.
 
Opracowała : Monika Margol


 



WARTO ZAPAMIĘTAĆ

  • Bądź konsekwentny, aby dziecko liczyło się z tobą i wiedziało, że ustalone przez ciebie normy w ważnych sprawach musza być respektowane.
     
  • Bądź przykładem. Postępuj tak, by być wiarygodnym. Dzieci są dobrymi obserwatorami i łatwo zauważą, gdy nie robisz, tak jak mówisz.
     
  • Wymagaj, ale stawiaj dziecku warunki możliwe do spełnienia.
     
  • Szanuj prawo dziecka do własnych wyborów, opinii, dysponowania swoim wolnym czasem. Doradzaj, ale nie narzucaj swojej woli.
     
  • Określ jasno zasady dotyczące zakazu stosowania środków odurzających i innych używek, ale sam też unikaj nadużywania leków, papierosów, alkoholu.
     
  • Ucz jak przezwyciężać trudności i radzić sobie w trudnych sytuacjach. Dotyczy to także sytuacji, gdy ktoś proponuje, np. narkotyki.
     
  • Nie bądź nadmiernie opiekuńczy. Pozwól dziecku zdobywać doświadczenie, ono uczy się życia przede wszystkim robiąc nowe rzeczy. Czasem popełnia przy tym błędy bądź, zatem czujny i w porę reaguj.
     
  • Poznaj przyjaciół i znajomych dziecka. Pamiętaj, że w tym wieku rówieśnicy odgrywają dużą rolę i często mają na nie duży wpływ.
     
  • Rozmawiaj ze swoim dzieckiem zawsze i wszędzie. Im częściej z nim rozmawiasz, tym lepiej poznasz jego świat, jego oczekiwania, marzenia, a także problemy. Rozmowa pomaga pozbyć się przykrych uczuć. Postaraj się je zrozumieć.
     
  • Staraj się dostrzegać sygnały, że dziecko cię potrzebuje. Znajdź czas, gdy chce się podzielić smutkami i radościami.


BARIERY UTRUDNIAJĄCE POROZUMIEWANIE  Z DZIECKIEM – JAK ICH UNIKAĆ

 

BARIERY JAK UNIKAĆ
Brak umiejętności słuchania Rozmawiaj z dzieckiem tak, aby miało poczucie, że jesteś zainteresowany tym, o czym mówi. Ważny jest kontakt wzrokowy i inne oznaki potwierdzające, że słuchasz je z uwagą.
Przerywanie Staraj się wysłuchać dziecko do końca. Daj mu szansę wypowiedzieć się, zanim cokolwiek powiesz. Nie zakładaj, że wiesz, co chce ci powiedzieć. Przerywanie może spowodować niechęć dziecka do dalszej rozmowy.
Brak skupienia uwagi na rozmówcy Poświęć czas wyłącznie na rozmowę z dzieckiem. Wykonywanie w tym samym czasie innych czynności może być odczytane przez dziecko, jako brak zainteresowania dla niego      i umniejszanie problemu.
„Prawienie kazań”, moralizowanie, „zrzędzenie”   i „gderanie” To zwykle „grzechy główne” rodziców. Staraj się je przezwyciężać, bo to mało skuteczne sposoby, a dzieci szybko zaczynają przez to ignorować rodziców. Jeżeli przyłapiesz się na tym – zmień taktykę.
Krytykowanie Staraj się nie krytykować nadmiernie, a jeżeli to konieczne, krytykuj konkretne zachowanie, a nie dziecko. Nie porównuj go też z innymi podając ich za dobry przykład. Staraj się zachować obiektywizm w wydawaniu ocen.
Podnoszenie głosu Chociaż dzieci mają dużą zdolność wyprowadzania rodziców z równowagi, pamiętaj, że krzykiem niewiele można osiągnąć, a do tego często wykrzykujemy słowa, które potem możemy żałować.
Rodzic ma zawsze rację
 
Nie wykorzystuj przewagi, że jesteś rodzicem i nie używaj argumentu, że posłuszeństwo dziecka należy się rodzicom „z urzędu”.
Bagatelizowanie Chociaż niektóre problemy mogą ci się wydać błahe lub wyolbrzymione, staraj się przywiązywać wagę do wszystkiego, co go martwi.
Brak warunków sprzyjających rozmowie Trudno zachować intymność rozmowy, jeżeli coś rozprasza uwagę. Wyłącz telewizor czy radio, staraj się stworzyć warunki, by nikt wam nie przeszkadzał.

 


 


PROŚBA LOGOPEDY DO RODZICÓW DZIECI Z ZABURZENIAMI MOWY
Rodzice!
Tak wiele potraficie i możecie zrobić dla swojego dziecka. Czy wiecie jednak, że dla jego rozwoju potrzebny jest także prawidłowy rozwój mowy, że nie wystarczy tylko nakarmić je i ubrać?
Jeśli naprawdę je kochacie, zróbcie coś:
• by mówiło poprawnie, bo dzieci śmieją się z niego,
• bądźcie cierpliwi, gdy mu coś nie wychodzi i nie zniechęcajcie się,
• urozmaicajcie ćwiczenia z nim, bo nużą je ciągle te same zajęcia,
• nie każcie mu ćwiczyć za długo, bo nie może skupić się na wykonywanym zadaniu dłużej niż 20 minut,
• powtarzajcie z nim materiał ćwiczeniowy
 
DZIECKU ZALEŻY NA UZNANIU LOGOPEDY; PRZYGOTOWUJCIE JE TAK DO ZAJĘĆ, BY BYŁ ZADOWOLONY:
• bądźcie konsekwentni i nie pozwalajcie mu na wymigiwanie i wykręty od ćwiczeń,
• nie przerywajcie rozpoczętej terapii, bo dziecko chciałoby mówić tak dobrze , jak inne dzieci,
• starajcie się zauważyć każdy jego sukces
CHWALCIE JE I NAGRADZAJCIE. TO DLA NIEGO BARDZO WAŻNE !!!
Widzicie sami, że:
•rezultat terapii logopedycznej zależy w bardzo dużym stopniu od Was
• pomóżcie zatem swojemu dziecku opanować prawidłową wymowę
• terapia logopedyczna nie polega na samym przychodzeniu do logopedy
• konieczne jest dokładne, systematyczne wykonywanie w domu jego zaleceń
• nie wynaleziono jeszcze cudownej pigułki, która sprawi, że Wasze dziecko będzie mówiło poprawnie, nie czekajcie wiec na nią.
REZULTATY TERAPII LOGOPEDYCZNEJ UZALEŻNIONE SĄ W BARDZO DUŻYM STOPNIU OD:
• Waszego zaangażowania,
• motywacji i systematyczności ćwiczeń,
•metod wspierających główną metodę terapii
 
 

Komunikacja interpersonalna, (cz. II)
II Komunikacja niewerbalna
            Potocznie nazywana „mową ciała”, zaliczamy do niej: wyraz twarzy, ton głosu, gesty, pozycje i ruchy ciała czy sposoby spoglądania – kontakt wzrokowy.
Nawet, jeśli nie wypowiadamy słów i tak ujawniamy swoje uczucia i nastawienia. Dlatego też sygnały niewerbalne są bardziej wiarygodne niż werbalne. Szczególnie, gdy odbieramy komunikat niewerbalny, który jest niespójny ze słowami, czyli nasz rozmówca, co innego mówi, a co innego zauważamy w jego zachowaniu. Należy pamiętać, że komunikacja niewerbalna jest ściśle związana z kontekstem. Ten sam gest może mieć inne znaczenie w różnych sytuacjach. W komunikacji interpersonalnej bardzo ważne jest wzajemne dostrojenie się sposobów wyrażania uczuć i nastrojów. Ma to znaczenie w budowaniu porozumienia! Które może zostać zakłócone przez tzw. bariery komunikacyjne.
Zaliczamy do nich bariery zewnętrzne i wewnętrzne.
 

  • Bariery zewnętrzne łatwo zauważyć i je usunąć. Są to między innymi: głośna muzyka, uliczny hałas czy rozmowy osób przebywających obok.
  • Wewnętrzne przeszkody wynikają z różnicy poglądów, różnych stanów emocjonalnych (na przykład zdenerwowania, gniewu, zazdrości), braku zaufania, złej interpretacji zarówno komunikatów werbalnych, jak i niewerbalnych.
Ważne jest, aby umiejętnie te bariery przezwyciężać, aby to zrobić, trzeba umieć rozpoznać ich źródło i pamiętać, że mogą one powstać po obu stronach relacji (u nadawcy jak i u odbiorcy). Należy też zwracać uwagę na sposób formułowania komunikatów i rozpoznawać te nieskuteczne, jak: bagatelizujące, obwiniające, niedoceniające, osądzające, rozkazujące itp.
Porozumiewanie utrudniają także komunikaty „TY”, Mogą one rozpocząć konflikt, którego wcześniej nie było. Zaczynają się od stwierdzenia „ty”… . Zazwyczaj są obwinianiem, ocenianie czy zastraszaniem drugiej osoby. Wywołują negatywne emocje u odbiorcy, np. złoszczą go i ranią, a często nie opisują problemu. Nie warto ich stosować, gdyż nie pomagają.
            Kiedy jesteś nadawcą, najpotężniejszym komunikatem, który wysyłasz (szczególnie, jeśli jesteś w sytuacji konfliktowej z odbiorcą) jest KOMUNIKAT „JA”.                          Mówi on odbiorcy:
- jaki jest problem,
- jak się z nim czujesz,
- co chcesz (albo nie chcesz), żeby odbiorca zrobił. 
Pomaga on przekazać dosadną wiadomość, nie raniąc przy tym drugiej osoby. Rozpoczyna się od słowa „Ja”, stąd jego nazwa. Mówisz w nim o sobie, o swoich poglądach, oczekiwaniach i swoich uczuciach.
 Jest najbardziej skutecznym narzędziem w komunikacji międzyludzkiej!


Komunikacja interpersonalna, (cz. I)
I Komunikacja werbalna
         W codziennym życiu posługując się słowami porozumiewamy się z innymi, ale nie zawsze komunikacja ta przynosi porozumienie. W efektywnej komunikacji warto pamiętać o pewnych zasadach, dotyczą one skutecznego mówienia i słuchania:
  1. Zasady skutecznego mówienia:
- formułowanie krótkich zdań, robienie niezbyt częstych przerw,
- unikać mówienia gwarowo i rozpoczynania zdania od zaprzeczenia „nie”, np. nie wiesz, która godzina?,
- starać się mówić powoli, niezbyt wysokim tonem, ani nie monotonnie i urywanymi słowami,
- nie przerywać innym ich wypowiedzi,
- okazywać zaangażowanie i nie krytykować innych ludzi.
 
  1. Zasady skutecznego słuchania:
- utrzymywanie kontaktu wzrokowego, nie stałe wpatrywanie się, ale około 70-80% czasu trwania rozmowy,
- skoncentrowanie uwagi na rozmówcy,
- używanie sformułowań świadczących o naszym zainteresowaniu, np. mhm, naprawdę?, co było dalej?, itp.,
Warto też stosować parafrazowanie, czyli powtarzanie swoimi słowami tego, co druga osoba do nas mówiła. Można ją zacząć tak:  Powiedziałaś , że………….., Jeżeli dobrze zrozumiałam, to….. Parafrazę trzeba jednak stosować umiejętnie.
Można słuchać i nie słyszeć. Dlatego warto pamiętać, że sztuka prowadzenia rozmowy zaczyna się od efektywnego słuchania. Szanuj rozmówcę, wtedy też możesz liczyć na szacunek z jego strony. Mów od siebie, w swoim imieniu. Nie pozostawiaj miejsca na domysły, gdyż ludzie domyślają się tego, co chcą!
Ważne jest, co mówisz, ale jeszcze ważniejsze jak mówisz. Należy pamiętać o spójności komunikatów werbalnych (mówienie i słuchanie) i niewerbalnych („mowa ciała”).


JAK MĄDRZE WYCHOWYWAĆ
 
Oto najważniejsze zasady, którymi warto się kierować, gdy chcemy, aby dziecko miało poczucie własnej wartości i to już od najmłodszych lat.
 

  1. Traktuj dziecko z szacunkiem i licz się z jego potrzebami, ale wymagaj, by i ono tak cię traktowało.
  2. Daj mu mnóstwo czułości, miłości i ciepła. Zadbaj, by wiedziało, że je kochasz (a nie domyślało się).
  3. Gdy o coś poprosi, zastanów się, czego tak naprawdę potrzebuje. Dziesiątej lalki czy twojej uwagi?
  4. Ustal stały rytm dnia. To ważne. (Potrzebuje tego już niemowlę).
  5.  Wytycz jasne granice: to wolno, a tego nie; to jest dobre, a to złe. Dzięki temu dziecko się uczy. Jeśli nie zareagujesz, gdy ktoś kopie, nie będzie wiedziało, że nie wolno tego robić. Nie rodzi się z tą wiedzą. W przypadku starszego dziecka ustal zasady wraz z nim.
  6. Wyznacz reguły, których nie wolno łamać pod żadnym pozorem: nie wolno dotykać kuchenki, nie ma mowy o biciu itd.
  7. Nie mnóż zakazów bez potrzeby. Lepiej, żeby było ich kilka niż kilkadziesiąt. Wtedy łatwiej je ogarnąć.
  8. Ustal konsekwencje łamania zasad. Najlepiej, gdy są skutkiem postępowania dziecka („Nie posprzątałeś zabawek, więc nie zdążysz obejrzeć bajki”).
  9. Mów konkretnie. Sformułowanie: „Masz być grzeczny” niewiele malcowi mówi. Lepiej powiedzieć: „Przestań rzucać zabawkami”, „Odłóż telefon na miejsce”.
  10. Bądź stanowcza (stanowczy). Twoje dziecko powinno wiedzieć, że NIE to znaczy NIE, a nie „Wolałabym, żebyś tego nie robił, ale zdecyduj sam”.
  11. Nie ulegaj, gdy dziecko próbuje coś wymusić na tobie krzykiem, płaczem, kładzie się na podłodze itp. Jeśli to zrobisz nauczy się, że to skuteczna metoda i będzie tak postępować coraz częściej.
  12. W pewnych sprawach decyduj za dziecko.
  13. ...Ale nie we wszystkich. (Nikt nie ma prawa zmuszać malca, by jadł więcej niż jest w stanie).
  14. Nie bój się złości dziecka. Ono ma do niej prawo, nie musi mu się podobać, że mu coś zabraniasz. A Ty nie musisz jego łzom ulegać.
  15. Daj się czasem przekonać. Konsekwencja konsekwencją, ale nie trzymaj się zasad za wszelką cenę, tylko po to, by postawić na swoim.
  16. Im dziecko starsze tym więcej tłumacz. Nie wdawaj się w dyskusję z dwulatkiem, ale już przedszkolakowi warto tłumaczyć, dlaczego czegoś nie może.
 
Wymuszanie posłuszeństwa klapami, krzykiem, obrażaniem czy nawet biciem to droga donikąd. Nie uczy dziecka niczego dobrego, rani je, bywa, że rujnuje mu życie.
 
Dzieci potrzebują jasnych reguł i wyraźnych granic. Dzięki nim czuję się bezpieczne i lepiej radzą sobie w świecie. Choć uwielbiają bawić się z rodzicami, nie chcą, by byli oni ich kumplami.
 
Dziecko należy traktować jak CZŁOWIEKA, uwzględniać jego potrzeby i pragnienia oraz ufać własnemu instynktowi.
 
WSPIERAJ, A NIE WYRĘCZAJ !!!
KOCHAJ I WYMAGAJ !!!

Na przyswojenie mowy wpływa wiele czynników:
- prawidłowy rozwój psychomotoryczny( w tym sprawność narządów mowy i słuchu),
- ogólny poziom intelektualny,
- zdolności specjalne (uzdolnienia językowe),
- warunki społeczno- wychowawcze
Wybitny polski logopeda- prof. Leon Kaczmarek przedstawił XII przykazań logopedycznych ,w których zawarł praktyczne rady dla osób sprawujących opiekę nad dzieckiem.
 
XII PRZYKAZAŃ LOGOPEDYCZNYCH
  1. Mów jak najwięcej do swego dziecka od pierwszych dni po urodzeniu. Mów powoli, spokojnie i ciepło, najlepiej z bliska, patrząc na jego twarz. Przyzwyczajaj je do melodii i rytmu mowy.
  2. Śpiewaj i czytaj swojemu dziecku, zachęcaj je do śpiewania razem z Tobą.
  3. Często zwracaj się bezpośrednio do dziecka, używaj jego imienia. Słuchaj kiedy dziecko mówi do ciebie, okazuj zainteresowanie bo to stymuluje chęć do mówienia
  4. Nie nadużywaj zdrobnień. Dostarczaj prawidłowych wzorców wypowiedzi, mów poprawnie. Nie powtarzaj wytworów językowych dziecka. To Ty jesteś dla niego przykładem, ono uczy się mowy od Ciebie.
  5. Staraj się aby dziecko do 12 miesiąca życia było karmione piersią. To dobry trening dla mięśni, od których sprawności, w dużej mierze, zależy poprawna wymowa.
  6. Zwracaj uwagę na sposób oddychania. Dziecko podczas spoczynku powinno oddychać przez nos a nie przez usta.
  7. Obserwuj dziecko, czy i jak reaguje na dźwięki z otoczenia. Dobry słuch jest warunkiem rozwoju mowy.
  8. Nie zmuszaj dziecka do powtarzania słów zawierających głoskę, którą źle wymawia, gdyż to tylko utrwala złą wymowę.
  9. Zbyt długie ssanie smoczka , palca lub przedmiotów może spowodować zniekształcenie zgryzu i przyczynić się do nieprawidłowej wymowy.
  10. Zawsze zaniepokoić powinno Cię, gdy dziecko unika kontaktów słownych oraz gdy chętniej posługuje się gestem niż słowem.
  11. Nie wierz w obiegowe opinie typu, że ,, chłopcy uczą się mówić później niż dziewczynki’’. Bądź czujny słysząc o swoim dziecku zdanie ,, jest jeszcze za wcześnie na działanie, dziecko ma czas’’ albo ,,przyjdzie czas- będzie mówił’’.
  12. Na bieżąco kontroluj zgryz i stan uzębienia dziecka- to jest część aparatu mowy.


Jak współpracować z dzieckiem?

1. ZAMIAST WYDAWAĆ ROZKAZY…OPISZ PROBLEM
 

  • Rozkazy często wywołują poczucie żalu i opór.
  • Opisując problem, zapraszamy nastolatki do wzięcia udziału w jego rozwiązywaniu.

 
2. ZAMIAST ATAKOWAĆ NASTOLATKA…OPISZ, CO CZUJESZ
 

  • Kiedy ogarnia nas złość, czasem krzyczymy na nasze dzieci lub poniżamy je. Rezultat? Albo zamykają się w sobie, albo przechodzą do kontrataku.
  • Kiedy opisujemy, co czujemy, dzieciom łatwiej jest nas wysłuchać i zareagować w pomocny sposób.

 
3. ZAMIAST OBWINIAĆ…UDZIEL INFORMACJI
 

  • Kiedy rzucamy oskarżenia, nastolatki zwykle zaczynają się bronić.
  • Udzielając dzieciom informacji w prosty i pełen szacunku sposób, zwiększasz prawdopodobieństwo, że wezmą na siebie odpowiedzialność za to, co trzeba zrobić.

 
4. ZAMIAST GROZIĆ I ROZKAZYWAĆ…ZAPROPONUJ WYBÓR
 

  • Wiele nastolatków reaguje na groźby przekorą lub ponurą uległością.
  • Mamy większą szansę na nakłonienie ich do współpracy, jeśli zaproponujemy wybór, który odpowiada naszym oraz ich potrzebom.

 
5. ZAMIAST DŁUGICH KAZAŃ…POWIEDZ TO JEDNYM SŁOWEM
 

  • Nastolatki wyłączają się, słysząc długie kazanie.
  • Krótkie przypomnienie przykuwa uwagę i pozwala łatwiej nakłonić dziecko do współpracy.

 
 6..ZAMIAST WYTYKAĆ TO, CO JEST ZŁE…OKREŚL SWOJE WARTOŚCI I/LUB OCZEKIWANIA
 

  • Nastolatki wyłączają się, słysząc krytyczne uwagi.
  • Kiedy rodzice mówią, czego oczekują, w sposób jednoznaczny i pełen szacunku, istnieje większa szansa, że nastolatki ich wysłuchają i postarają się sprostać tym oczekiwaniom.

 
7. ZAMIAST PEŁNYCH ZŁOŚCI NAPOMNIEŃ…RÓB ZASKAKUJĄCE RZECZY
 

  • Nastolatki bywają szczególnie wrażliwe na dezaprobatę rodziców.
  • Zastępując krytykę humorem, zmieniamy nastrój i zachęcamy wszystkich do udziału w zabawie.

 
8. ZAMIAST ZRZĘDZIĆ…WYRAŹ TO NA PIŚMIE
 

  • Niektóre nastolatki nie reagują na rozsądne przypomnienie.
  • Słowo pisane może często zdziałać to, czego nie załatwi mówienie.

 
 
KIEDY CHWALISZ DZIECI. ZAMIAST OCENIAĆ…OPISZ, CO CZUJESZ, CO WIDZISZ.
 
CZASAMI DZIECI POTRAFIĄ ROZZŁOŚCIĆ RODZICÓW. ZAMIAST OSKARŻAĆ…POWIEDZ, CO CZUJESZ I/LUB, CZEGO OCZEKUJESZ. 
 
ZAMIAST ODRZUCAĆ UCZUCIA…OKREŚL MYŚLI I UCZUCIA
 

  • Zaprzeczając uczuciom dziecka pogłębiamy jego stan.
  • Wyrażając słowami myśli i uczucia dziecka, pomagamy jemu poradzić sobie z faktami i zebrać odwagę do zrobienia kolejnego kroku.

 
ZAMIAST LEKCEWAŻYĆ UCZUCIA…POTWIERDŹ UCZUCIA, WTRĄCAJĄC SŁOWO LUB MRUKNIĘCIE (MHM, AHA, OJEJ, ROZUMIEM, ACH TAK)
 

  • Krytykując zachowanie dziecka, lekceważąc jego zatroskanie, mówiąc mu, co należy zrobić itp., utrudniamy jemu samodzielne zastanowienie się, co ma zrobić.
  • Krótkie i pełne empatii odpowiedzi powodują, iż dziecko czuje się rozumiane i może skoncentrować się nad tym, co musi zrobić.

 
ZAMIAST LOGIKI I WYJAŚNIEŃ…DAJ W WYOBRAŹNI TO, CZEGO NIE MOŻESZ DAĆ W RZECZYWISTOŚCI
 

  • Rozsądne wyjaśnienie na nierozsądne żądanie dziecka może tylko pogłębić jego frustrację.
  • Dając w fantazji to, czego chce, ułatwia się nieco zaakceptowanie faktów.

 
ZAMIAST POSTĘPOWAĆ WBREW SWOJEJ PRAWIDŁOWEJ OCENIE SYTUACJI…AKCEPTUJ UCZUCIA, PROSTUJĄC ZACHOWANIE, KTÓRE JEST NIE DO ZAAKCEPTOWANIA.
 

  • Nie można lekceważyć swojej prawidłowej oceny sytuacji, wybierając najmniejszą linię oporu, aby uszczęśliwić dziecko i uniknąć kłótni.
  • W kłopotliwej sytuacji należy okazać dziecku empatię, aby pomóc jemu nieco zaakceptować twarde ograniczenia.

 
ZAMIAST KAR…
 

  • Opisz, co czujesz,
  • Określ, czego oczekujesz,
  • Pokaż, jak można poprawić postępowanie,
  • Zaproponuj wybór,
  • Przejdź do działania.

 
WSPÓLNE ROZWIĄZYWANIE PROBLEMU:
 

  • POPROŚ NASTOLATKA, ABY PRZEDSTAWIŁ SWÓJ PUNKT WIDZENIA.
  • PRZEDSTAW SWÓJ PUNKT WIDZENIA.
  • ZAPROŚ SWOJEGO NASTOLATKA DO WSPÓLNEJ BURZY MÓZGÓW.
  • ZANOTUJ WSZYSTKIE POMYSŁY – NIEMĄDRE I ROZSĄDNE – NIE OCENIAJĄC ICH.
  • PRZEJRZYJCIE LISTĘ. ZADECYDUJCIE, KTÓRE POMYSŁY MOŻECIE OBOJE ZAAKCEPTOWAĆ I JAK WPROWADZIĆ JE W ŻYCIE.

 
ZAMIAST JEDNEJ „POWAŻNEJ ROZMOWY”…KORZYSTAJ Z OKAZJI DO „PRZYPADKOWYCH ROZMÓW”, SŁUCHAJĄC RADIA, CZYTAJĄC GAZETĘ, OGLĄDAJĄC RAZEM SERIAL TELEWIZYJNY, JADĄC SAMOCHODEM  ITP.

Rodzice
zainteresowani prezentowanymi tu metodami mogą poszerzyć swoją wiedzę i umiejętności korzystając z książek autorstwa Adele Faber i Elaine Mazlish, a także Thomasa Gordona, bądź mogą też bezpośrednio kontaktować się z Panią Ewą Bugaj-Zalewską


Rok 2012 ogłoszono Rokiem Janusza Korczaka, dlatego też Pani psycholog Ewa Bugaj-Zalewska przypomina ponadczasowy  "Apel Twojego Dziecka", skierowany przede wszystkim do rodziców:
 

APEL TWOJEGO DZIECKA  

 
 
Autor: Janusz Korczak
pedagog, pediatra, pisarz,
prekursor walki o prawa dziecka
 

  • Nie psuj mnie. Dobrze wiem, że nie powinienem mieć tego wszystkiego, czego się domagam. To tylko próba sił z mojej strony.
  • Nie bój się stanowczości. Właśnie tego potrzebuję- poczucia bezpieczeństwa.
  • Nie bagatelizuj moich złych nawyków. Tylko ty możesz pomóc mi zwalczyć zło, póki jest to jeszcze w ogóle możliwe.
  • Nie rób ze mnie większego dziecka, niż jestem. To sprawia, że przyjmuje postawę głupio dorosłą.
  • Nie zwracaj mi uwagi przy innych ludziach, jeśli nie jest to absolutnie konieczne. O wiele bardziej przejmuję się tym, co mówisz, jeśli rozmawiamy w cztery oczy.
  • Nie wmawiaj mi, że błędy, które popełniam, są grzechem. To zagraża mojemu poczuciu wartości.
  • Nie chroń mnie przed konsekwencjami. Czasami dobrze jest nauczyć się rzeczy bolesnych i nieprzyjemnych.
  • Nie przejmuj się za bardzo, gdy mówię, że cię nienawidzę. To nie ty jesteś moim wrogiem, lecz twoja miażdżąca przewaga.
  • Nie zwracaj zbytniej uwagi na moje drobne dolegliwości. Czasami wykorzystuję je, by przyciągnąć twoją uwagę.
  • Nie zrzędź. W przeciwnym razie muszę się przed tobą bronić i robię się głuchy.
  • Nie dawaj mi obietnic bez pokrycia. Czuję się przeraźliwie tłamszony, kiedy nic z tego wszystkiego nie wychodzi.
  • Nie zapominaj, że jeszcze trudno mi jest precyzyjnie wyrazić myśli. To, dlatego nie zawsze się rozumiemy.
  • Nie sprawdzaj z uporem maniaka mojej uczciwości. Zbyt łatwo strach zmusza mnie do kłamstwa.
  • Nie bądź niekonsekwentny. To mnie ogłupia i wtedy tracę całą moją wiarę w ciebie.
  • Nie odtrącaj mnie, gdy dręczę cię pytaniami. Może się wkrótce okazać, że zamiast prosić cię o wyjaśnienia, poszukam ich gdzie indziej.
  • Nie wmawiaj mi, że moje lęki są głupie. One po prostu są.
  • Nie rób z siebie nieskazitelnego ideału. Prawda na twój temat byłaby w przyszłości nie do zniesienia. Nie wyobrażaj sobie, iż przepraszając mnie stracisz autorytet. Za uczciwą grę umiem podziękować miłością, o jakiej nawet ci się nie śniło.
  • Nie zapominaj, że uwielbiam wszelkiego rodzaju eksperymenty. To po prostu mój sposób na życie, więc przymknij na to oczy.
  • Nie bądź ślepy i przyznaj, że ja też rosnę. Wiem, jak trudno dotrzymać mi kroku w tym galopie, ale zrób, co możesz, żeby nam się to udało        
  • Nie bój się miłości. Nigdy.